لوگوی قرارگاه فرهنگی هدنا
قرارگاه فرهنگی هدنا
logo-samandehi تایید
کد خبر : 980 ۱۵ اسفند ۱۳۹۵ ساعت [ ۲۰:۰۹ ]
Print This Post ذخیره فایل ارسال به دوستان

کسی که نمی داند در اینترنت به دنبال چیست، در واقع دنبال همه چیز است.

اینترنت و تأثیر آن بر فرهنگ و سبک زندگی

گسترش فزاینده‌ فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطاتی بویژه شبکه‌ی جهانی اینترنت و آثار چشمگیر آن در ابعاد زندگی فردی و اجتماعی، و لزوم سرمایه‌گذاری وسیع و هدفمند در جهت بهره‌گیری حداکثری از فرصت‌های ناشی از آن در جهت پیشرفت همه جانبه کشور و ارائه خدمات گسترده و مفید به اقشار گوناگون مردم و همچنین ضرورت برنامه‌ریزی […]

گسترش فزاینده‌ فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطاتی بویژه شبکه‌ی جهانی اینترنت و آثار چشمگیر آن در ابعاد زندگی فردی و اجتماعی، و لزوم سرمایه‌گذاری وسیع و هدفمند در جهت بهره‌گیری حداکثری از فرصت‌های ناشی از آن در جهت پیشرفت همه جانبه کشور و ارائه خدمات گسترده و مفید به اقشار گوناگون مردم و همچنین ضرورت برنامه‌ریزی و هماهنگی مستمر به منظور صیانت از آسیب‌های ناشی از آن اقتضا می کند که نقطه‌ی کانونی متمرکزی برای سیاستگذاری، تصمیم‌گیری و هماهنگی در فضایمجازی کشور بوجود آید.

رهبر معظم انقلاب(مدظله العالی)

 مقدمه

جمله مشهوری در مورد استفاده از اینترنت وجود دارد که می گوید: «کسی که نمی داند در اینترنت به دنبال چیست، در واقع دنبال همه چیز است.» حقیقت این است که وجود جذابیت بسیار زیاد و ارائه بسیار گسترده و پر زرق و برق اطلاعات در این رسانه، هر شخصی که بدون هدف وارد آن شود را ساعت ها میخ کوب خواهد نمود. در وضع ذهن فرد به مانند یک جاروبرقی انواع و اقسام اطلاعات را در این فضا جذب می کند؛ اطلاعاتی که معلوم نیست هر کدامشان چه تأثیری در تفکر، رفتار و سبک زندگی وی می گذارد!

اینترنت و تأثیر آن بر فرهنگ و سبک زندگی

اینترنت

این در حالی است که برخی از بزرگان آشنا با فضای رسانه معتقدند که در جامعه دینی، باید فرهنگ دینی رسانه های کارآمد و جدید (مانند اینترنت) را به خدمت خود درآورد و از آن به عنوان وسیله نشر معارف و فرهنگ خویش استفاده نماید. و حال این که انجام بررسی مختصر بر روی جامعه اینترنتی ایران شرایط را به گونه ای دیگر نشان می دهد؛ چنان که روز به روز شاهد غالب شدن سبک زندگی اینترنتی بر شهروندان اینترنتی هستیم به گونه ای که برخی از کارشناسان از آن به «گارد بازد جامعه ایرانی در مقابل اینترنت» تعبیر می کنند.

از سوی دیگر برخی معتقدند که ابزار و تکنولوژی های جدید را باید با لوازم فرهنگی آن پذیرفت و تنها در صورت ملتزم شدن به فرهنگ همراه با ابزار جدید، استفاده بهینه از آن صورت خواهد پذیرفت! اما بروز برخوردهای متفاوت فرهنگی در فرهنگ های مختلف دنیا در مقابل ابزارهایی چون اینترنت را می توان نقطه قابل نقد این دیدگاه دانست و این دیدگاه را نوعی «وادادگی» در مقابل فرهنگ بیگانه دانست.

به طور کلی می توان چنین استنباط نمود افرادی که برای استفاده از رسانه ای مانند اینترنت برنامه و شناخت درستی نداشته باشند، مقهور آن خواهند شد و تحت تأثیر آن سبک زندگی شان نیز دستخوش تغییر خواهد شد. چرا که ماهواره، اینترنت و وسایل ارتباط جمعی در عصر فناوری تلاش می کند سبک زندگی و نوع پوشش و رفتار مردم در دهکدة جهانی را تا حد زیادی مشابه هم سازد؛ اما هیچ کس بدون پذیرفتن هویت واقعی خود که تحت تأثیر دین، سنّت و رسوم کشورش می باشد، نمی تواند به سبک صحیحی از زندگی دست یابد.

در این یادداشت سعی بر این است تا جنبه های مثبت و منفی تأثیر رسانه اینترنت بر سبک زندگی فرد و خانواده ایرانی، به صورت مختصر مورد بررسی قرار گیرد.

تأثیرات مثبت اینترنت بر سبک زندگی

آمارها نشان می دهد که ایران با حدود ۷۷ میلیون نفر جمعیت در سال ۲۰۱۴م، با ۵۴% ضریب نفوذ بیشترین میزان استفاده از اینترنت را در خاورمیانه به خود اختصاص داده است. امروزه اینترنت بخش مهمی از زندگی ایرانیان از جمله کار و درس، سرگرمی و فعالیت های اجتماعی را در برگرفته است[۱].

(بنا به گزارش خبرگزاری مهر بر اساس ارزیابی های صورت گرفته از سوی سامانه مدیریت ضریب نفوذ اینترنت در ایران در سال ۱۳۹۲ حدود  ۶۰٫۰۶۶ %  ارزیابی شده است)

افزایش کیفیت و کمیت تحقیقات علمی، نزدیک شدن مردم به هم، برقراری ارتباط صوتی و تصویری با اقتصادی ترین روش، صرفه جویی در وقت و هزینه و امکان دسترسی به جدیدترین مباحث علمی روز، از جمله مزایای استفاده از اینترنت می باشد.[۲]

در ادامه به بررسی برخی دیگر از تأثیرات مثبت اینترنت بر سبک زندگی می پردازیم:

کوچک شدن جهان و رشد فرهنگی

ایجاد تغییرات گسترده جهانی بعد از شکل گیری اینترنت، بسیاری را به این باور رسانده است که اینترنت عامل بسیاری از تغییرات فرهنگی و تکنولوژیک در حوزه های مختلف زندگی روزمره است؛ منشأ این برداشت از این ویژگی نشات می گیرد که اینترنت متنوع ترین و سهل الوصول ترین گونه رسانه هاست.

به تعبیر مارشال مک لوهان[۳] مهمترین تأثیر فناوری اطلاعات تبدیل جهان به یک دهکده جهانی[۴] است و این به آن معناست که امکان برقراری ارتباط با دیگران و اطلاع از اخبار و رویدادهای جهانی و مسائل فرهنگی و اجتماعی سایر نقاط دنیا به سرعت برای همگان فراهم شده است.

هرچند نظریه مک لوهان پس از او مورد مناقشه دانشمندان ارتباطات واقع شد اما اینترنت را می توان محیطی دانست که برای تبادل فرهنگی فضای مناسبی مهیا می کند و مسیری برای دسترسی کاربران به فرهنگ های دیگر باز می کند. و می توان چنین عنوان کرد که اینترنت خود، نوعی خرده فرهنگ و یا فرهنگی است که می تواند دیگر فرهنگ ها را در بر گیرد؛ و البته نیز همه فرهنگ ها و خرده فرهنگ ها درصددند تا بر روی این خرده فرهنگ جهانی تأثیر بگذارند.

خدمات آموزشی و پژوهشی

در اعلامیه اجلاس جهانی جامعه اطلاعاتی[۵] چنین اشاره شده است: دسترسی ارزان به شبکه های فیبر نوری، کابلی، بی سیم و ماهواره ها می تواند خلاقیت، ابتکار و اشتغال زایی محلی و نیز اجتماعات محلی را تقویت کند و در عین حال بهره وری را بهبود بخشد و در یک کلام «کسب ارزش بیشتر از منابع کمتر» را تحقق بخشد. این امر نیازمند توسعه مناسب فناوری و آموزش کاربرد فناوری در کنار استفاده موثر از فناوری ها و ایجاد ظرفیت های جدید برای آموزش و پژوهش است.

شک نیست که اینترنت و ظرفیت های موجود در آن با کنار گذاشتن محدودیت های زمانی و مکانی و با امکان استفاده از کلیه قالب های سمعی و بصری موجود می توانند نظام یادگیری را متحول سازد.[۶]

امروزه یکی از رایج ترین استفاده های اینترنت، جهت آموزش و نیز پژوهش می باشد؛ و تعداد زیادی مدارس و مراکز عالی آموزشی و دانشگاه ها و کالج ها اینترنتی که در حال سرویس دهی به علاقه مندان فراگیری می باشند، در کنار پژوهشکده ها و پژوهشگاه ها و مراکز تحقیقاتی، مبین این مسئله است.

ارایه خدمات به «شهروند الکترونیک»

در واقع «ارایه خدمات ارتباطی»، کارکرد پرمصرف و اصلی اینترنت است؛ و یکی از عوامل عمده جذب و علاقه مند شدن افراد جهت استفاده از اینترنت می باشد.

یکی از مفاهیمی که تأثیر زیادی در سبک زندگی آینده جامعه خواهد داشت «شهروند الکترونیک» ((e-Citizen است؛ که به طور عام به فردی گفته می شود که مهارت های زندگی در جامعه اطلاعاتی را فرا گرفته و بتواند از مزایای این نوع زندگی استفاده کند[۷]. شهروند الکترونیک قادر است آخرین اطلاعات، اخبار، کالاها و نرم افزارها را در چند دقیقه از طریق اینترنت جستجو کرده و به دست آورد. نیز می تواند کلیه مراحل سفر را از قبل، به کمک اینترنت برنامه ریزی کند. او از طریق اینترنت به راحتی از فرصت های شغلی موجود آگاه می شود و بسیاری از کارها را بدون خروج از منزل یا محل کار و بدون مراجعه حضوری انجام می دهد. و همچنین توانایی بیشتری در دفاع از حقوق شهروندی خود دارد.

مفهوم دیگری که در تعیین سبک زندگی جامعه تأثیر به سزایی خواهد داشت، «دولت الکترونیک» است؛ که استفاده از فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی به منظور ارائه خدمات دولتی، به صورت به هنگام و مستقیم به شهروندان می باشد. دولت الکترونیک به افراد تسهیلات لازم جهت دسترسی مناسب به اطلاعات و خدمات دولتی و فرصت های گسترده تر برای مشارکت در فرایندها را ارائه می نماید.[۸]

توسعه اقتصادی و تجارت الکترونیک

اینترنت هزاران شغل برای کارکنان صنایع رسانه ای فراهم ساخته و به صورت غیرمستقیم برای میلیون ها خانواده دیگر شرایطی را فراهم کرده تا زندگی خود را از طریق فعالیت های مربوط به اینترنت تأمین کنند.[۹]

در تعریف تجارت الکترونیک گفته شده است این تجارت تمام فرآیند توسعه، بازاریابی، فروش، تحویل، خدمات و پرداخت الکترونیکی برای محصولات و خدمات مبادله شده در بازارهای شبکه ای و جهانی مشتریان را در بر می گیرد. استفاده از تجارت الکترونیک مزایای بسیاری دارد؛ از جمله: صرفه جویی در هزینه ها، کاهش هزینه مبادلات، افزایش کارآیی، تغییر فرآیندهای مدیریت و تأسیس بنگاه های اقتصادی، کاهش هزینه کاوش، دسترسی بیشتر و راحت تر به اطلاعات، تعدیل قدرت بین تولیدکننده و مصرف کننده، کاهش محدودیت ورود به بازار، افزایش رقابت، کاهش سود انحصاری و…. [۱۰]

تأثیرات منفی اینترنت بر سبک زندگی

اینترنت توانسته است ابعاد تازه ای را به سبک زندگی آدمیان بار نماید؛ و هر چند استفاده از آن توانسته بسیاری از مشکلات موجود در زندگی افراد بشر را حل نماید، اما نسل بشر را دچار مشکلات متعددی نیز کرده است. البته تأثیر فن آوری اینترنت در این زمینه مستقیم نیست و بیشتر تابع نوع استفاده از آن و نیز بسته به متغیرهای سن، جنس، تحصیلات و غیره است. مشکلاتی نظیر استفاده تفریحی و غیرعلمی، دسترسی به مسائل غیر اخلاقی، عدم وجود محدودیت در استفاده برای قشرهای مختلف و….

در ادامه به بررسی تأثیرات منفی اینترنت بر سبک زندگی افراد در سه بعد «اجتماعی»، «خانوادگی» و «فردی» می پردازیم:

الف) بعد اجتماعی

مسائل فراوانی در مورد اثرات منفی اینترنت در بعد اجتماعی سبک زندگی قابل طرح و بحث است؛ اما در این بخش از نوشته جهت رعایت اختصار به سه مسئله کلی اکتفا می شود: ۱٫ چرا تبدیل اینترنت به یک ارزش ۲٫ تأثیر اینترنت بر هویت و باورهای اجتماعی افراد ۳٫ اشاره به یک نمونه از چالش های اجتماعی حاصل از استفاده ناصحیح از اینترنت (افشای اطلاعات شخصی).

تبدیل اینترنت به ارزش

امروزه با تعابیری همچون «اینترنت جزو لاینفک زندگی انسان است» و «به کسی که اینترنت بلد نباشد بی سواد می گویند» و «دنیا، دنیای اینترنت و کامپیوتر است» روبرو هستیم که هر چند به نوعی سخن از واقعیت عمومی شدن اینترنت می گویند، اما ناخواسته جامعه را به سمتی سوق می دهند که در نهایت ابزاری همچون اینترنت را به یک ارزش تبدیل می کند.

در واقع برخوردی این گونه با اینترنت به جای اینکه فرد نیازمند به آن را با آن درگیر سازد، نوعی احساس نیاز کاذب در افراد به وجود می آورد؛ افرادی که شاید مخاطب واقعی این رسانه نباشند و در نتیجه جذب حواشی آن می شوند که به شخصیت و ساختار فکری و در نتیجه رفتارها و کنش های اجتماعی آنان لطمه وارد می گردد.

قبض و بسط باورها

پژوهش ها مؤید نظرات کارشناسان مذهبی در خصوص تأثیر منفی اینترنت بر باورها و هویت فرهنگی جوانان جامعه است. در پژوهشی که در سنندج میان دو گروه دختران (آنانی که از اینترنت استفاده می کردند و کسانی که از آن استفاده نمی کردند)، صورت گرفت تحلیل یافته ها نشان داد که بین دو گروه مذکور به لحاظ هویت دینی، قومی، خانوادگی و شخصی تفاوت معناداری وجود دارد؛ و این هویت ها در افراد گروه اول ـ که از اینترنت استفاده می کردند ـ از قوت کمتری برخوردار است.[۱۱]

گرچه این مسئله نشان دهنده این است که تأثیر نهادهایی چون دین در فرایند هویت سازی جوانان در اینترنت کم رنگ شده است، اما نشان دهنده این نیز هست که مؤلفه های هویت یابی جوانان در رسانه اینترنت خارج از کنترل مراجع دینی و ساختارهای رسمی متولی نظارت بر آن می باشد. بی شک تداوم این کم رنگ بودن تأثیر مراجع دینی در اینترنت منجر به شکل گیری نسلی از جوانان خواهد شد که سبکی از زندگی را انتخاب خواهند نمود که دین در آن کمترین نقش را خواهد داشت.

متأسفانه اغلب برنامه های اجرا شده در اینترنت به خصوص در زمینه های فرهنگی و اجتماعی بدون مطالعه مخاطبین و بی توجه به وضعیت علمی و فرهنگی آنان تدارک دیده می شود، این برنامه ها سبب ترویج ناسالم فرهنگ در میان خانواده ها می شود و نه تنها به بسط فرهنگی اعضای خانواده منجر نمی شود، بلکه خانواده را به نوعی دچار قبض باورهای اجتماعی می نماید.[۱۲]

افشای اسرار شخصی

محققان براین باورند که یکی از کارکردهای روانی اینترنت این است که ترس های معمول در تعاملات اجتماعی را از بین می برد و به همین دلیل افراد در ارتباطات اینترنتی به عدم بازداری شخصی و خودافشاگری برای ایجاد صمیمیت دچار می شوند. گمنام بودن کاربر اینترنت یکی دیگر از دلایلی است که امکان خودافشاگری را در اینترنت افزایش می دهد.[۱۳] اما واقعیت این است که همواره کسانی هستند که قصد دارند با به دست آوردن اطلاعات شخصی از این اسرار سوء استفاده نمایند. با یک جستجوی مختصر در اینترنت متوجه حجم بسیار زیادی از افراد می شویم که به علت اعتماد به دیگران و افشای اسرار شخصی شان نه تنها در زندگی مجازی بلکه در فضای واقعی نیز دچار مشکلات فراوانی شده اند.

ب) بعد خانوادگی

در تحقیقی که بر روی عده ای از دانشجویان در خصوص تأثیر اینترنت بر روابط خانوادگی آنان انجام شد، نتایج نشان داد که میزان استفاده از اینترنت بر متغیرهای کاهش فعالیت روزانه، بی اعتمادی والدین نسبت به فرزندان، کاهش ارتباطات چهره به چهره، کناره گیری و کاهش فعالیت های اجتماعی آنان تأثیر داشته است.[۱۴]

جدای از این مسئله استفاده ناصحیح از اینترنت موجب شکل گرفتن پدیده های ناخوشایندی در زندگی خانواده ها شده است که به برخی از آن ها اشاره می شود:

استفاده دختران از اینترنت

به نظر کارشناسان، شناخت آثار بلند مدت اینترنت بر روی دختران به این زودی میسر نیست. توجه به این مسئله ضرورت دارد که این رفتارها از دخترانی سر می زند که بناست در آینده مادران جامعه ما باشند و فرزندانی را تربیت کنند که آینده جامعه را بسازند. ورود به اینترنت امکان بروز رفتارهایی را به دختران می دهد که در دنیای واقعی آنان جایی ندارد. بعضی از این رفتارها واقعا زشت هستند مانند چت هایی که ماهیت جنسی دارند. اینترنت مکانی است که دختران می توانند هرچه می خواهند باشند و شخصیتی از خود به نمایش بگذارند که در واقع نیستند.[۱۵]

تجربه نشان داده است که دخترانی از شبکه اینترنت استفاده منفی می کنند که خانواده شان نظارتی بر کارشان ندارند.

ازدواج اینترنتی

متأسفانه یکی از اثرات سوئی که اینترنت وارد جامعه ما نموده پدیده ای است که به ازدواج اینترنتی موسوم گشته است. این نوع از ازدواج ساختار سنتی ازدواج در جامعه ما که مبتنی بر خواستگاری و مذاکره خانواده ها بوده را شکسته و جای خود را به آشنایی چتی و امثال آن و بعد ملاقات های خیابانی غیرمشروع و در نهایت مقابله با مخالفت خانواده ها و مبارزه دختر و پسر با والدین داده است.

کارشناسان معتقدند که ازدواج های اینترنتی جزو ازدواج های بسیار آسیب زا هستند و گفته شده که بیش از ۵۰% این ازدواج ها بعد از گذشت مدت کوتاهی به طلاق منجر شده اند[۱۶].

خیانت اینترنتی

یکی از مشکلاتی که در زمینه استفاده از اینترنت مورد توجه محققان جامعه شناسی قرار گرفته، روابط اینترنتی فرا زناشویی یا خیانت اینترنتی است که متأسفانه زوج های ناآگاه زیادی را گرفتار خود کرده و همین امر باعث ایجاد اختلافات زناشویی، جدایی عاطفی و حتی طلاق در میان زوجین گردیده است.

بنابر گفته زوج هایی که به خاطر داشتن این مشکل به مشاور مراجعه کرده اند، روابط اینترنتی فرا زناشویی در اینترنت همانند روابط عاشقانه و صمیمانه در دنیای واقعی برایشان مهم و قابل توجه می باشد. این رابطه، زمانی به عنوان خیانت تلقی می شود که فرد علی رغم داشتن همسر به صورت هم زمان و به طور پنهانی با یک شریک اینترنتی رابطه عاشقانه یا جنسی برقرار می نماید.[۱۷]

استفاده کودکان از اینترنت

با گسترش ابعاد استفاده از اینترنت، کودکان نیز به عنوان مخاطب بخشی از محتوای فضای وب شناخته می شوند. در فضای مجازی چون افراد امکان شناخت کافی را ندارند، امکان این که اطلاعات غلط، دست کاری شده، غیر علمی و آلوده را دریافت کنند بسیار زیاد است. چون این موضوع حتی افراد بزرگ سال را به مخاطره می اندازد، البته در مورد کودکان این مسئله بسیار بدتر خواهد بود.

باید دقت داشت که استفاده غیرهدفمند کودکان از اینترنت به علت عدم توانایی در تشخیص، موجب بروز اختلالات جسمی و روحی فراوان در کودکان و سبک زندگی آنان خواهد شد. در بسیاری از موارد دیده شده که کودکانی که از اینترنت استفاده می کنند دچار مشکل عدم توانایی برقراری دوستی با دیگران و افسردگی شده و یا حتی مورد سوء استفاده قرار گرفته اند.

کارشناسان فضای مجازی جهت مقابله با خطرات احتمالی که کودکان را هنگام استفاده از اینترنت تهدید می کند، به خانواده ها توصیه می کنند که:

۱٫ حتما والدین نحوه استفاده و کنترل رایانه و اینترنت را به کودکان بیاموزند

 ۲٫ فرزندانشان را از خطرات موجود هنگام آنلاین بودن آگاه سازند

 ۳٫ دستگاه رایانه را در محلی از منزل قرار دهند که به راحتی قابل کنترل باشد

۴٫ زمان استفاده کودکان از اینترنت را محدود نمایند

 ۵٫ هنگام حضور کودکان در ارتباط اینترنتی، آنان را همراهی نمایند

 ۶٫ نامه های الکترونیک کودکان را کنترل نموده و پیام های نامناسب را حذف نمایند

 ۷٫ از نرم افزارهای فیلتر کننده برای جلوگیری از مشاهده محتوای نامناسب استفاده نمایند

 ۸٫ کودک را با پایگاه های متناسب با سن و نیازش آشنا سازند.[۱۸]

ج) بعد فردی

بعد فردی اثرات منفی اینترنت را می توان از جنبة اثرات جسمانی و اثرات روانی مورد بررسی قرار داد.

۱٫ اثرات جسمی

استفاده مداوم از اینترنت و به اصطلاح نشستن دائمی پشت میز کامپیوتر موجب ایجاد اختلالاتی جسمانی در افراد می شود که در کیفیت زندگی آن ها تأثیرگذار است.

مشکلات بینایی

کار مداوم با کامپیوتر باعث ایجاد پیرچشمی زودرس می شود. ۷۰% بزرگسالانی که به دلیل نگاه ممتد به صفحه مانیتور و کار طولانی مدت با کامپیوتر به علائم سندرم بینایی کامپیوتر مبتلا هستند؛[۱۹] و البته کودکان به دلایل عدم توجه به مسائل بهداشتی و بی توجهی به طراحی صندلی های کامپیوتر جهت آنها، برای ابتلا به این سندرم مستعدترند.

صدمات سیستم اسکلتی

گفته می شود ۶۰% کسانی که با رایانه کار می کنند، به علت نشستن نامناسب پشت میز رایانه و عدم استفاده از میز مناسب، دچار مشکلات اسکلتی و عضلانی می شوند.

چاقی

افزایش ساعاتی که افراد پای تلویزیون و اینترنت صرف می کنند به ویژه زمانی که بدون توجه، همراه با آن چیزی می خورند، باعث بروز چاقی در آنان می شود. محققان علوم پزشکی در آمریکا اعلام کرده اند که استفاده تفریحی از اینترنت، از جمله علل بروز اضافه وزن در دختران نوجوان محسوب می شود.[۲۰]

۲٫ اثرات روانی

بیشتر مشکلات به وجود آمده با بعد روانی در کاربران اینترنت، در کاربرانی گزارش شده که استفاده «جنون آمیز»ی از این رسانه داشته اند. کاربرانی که حدّ و مرزی برای استفاده از این ابزار نداشته و بدون هیچ برنامه خاصّی از آن استفاده می کنند.

اعتیاد اینترنتی

تغییر دادن سبک زندگی به منظور مصرف زمان بیشتر در اینترنت، اجتناب از فعالیت های مهم زندگی به منظور صرف وقت بیشتر در اینترنت، کاهش روابط اجتماعی، نادیده گرفتن خانواده و دوستان، مشکلات مالی و تحصیلی، برخی از عواقبی است که در انتظار افرادی است که به اصطلاح گرفتار بیماری اعتیاد اینترنتی می شوند.

در مطالعاتی که در نقاط مختلف جهان صورت پذیرفته، دانشمندان روانشناسی به این نتیجه رسیده اند که در کاربران معتاد به اینترنت افسردگی شیوع بیشتری نسبت به کاربران عادی دارد. اختلال روان شناختی که باعث ایجاد تغییرات زیادی در خلق و خو، دیدگاه، کمال طلبی، توانایی تفکر، میزان فعالیت و فرایندهای بدنی نظیر خواب، انرژی و اشتهای افراد می شود.[۲۱]

همچنین در تحقیقات دیگر افراد معتاد به اینترنت، کم رو، خجالتی، دارای مشکلات خواب، تحصیلی، تنهایی و جسمی، دارای اضطراب و افسردگی، خودبیمارپنداری، حساسیت فردی، پرخاشگری، پارانویا و فوبیا تشخیص داده شده اند.[۲۲]

از سوی دیگر رابطه بین عزت نفس پایین و اعتیاد به اینترنت در چند تحقیق به اثبات رسیده است.[۲۳]

ایجاد مشکل برقراری ارتباط

یکی از آسیب های استفاده از اینترنت به ویژه در نسل جوان این است که استفاده از آن به عنوان بستری جهت ارتباط گیری با دیگران باعث می شود که افراد مهارت های لازم جهت برقراری ارتباط با دیگران در فضای عینی را به دست نیاورند.

تحقیقات نشان داده است افرادی که به سبب احساس تنهایی به شبکه های اجتماعی اینترنتی گرایش دارند با مشکل کاهش روابط اجتماعی، غفلت در انجام مسئولیت های مربوط به خانواده، شغل و تحصیل روبرو هستند.[۲۴]

پی نوشت ها:

[۱]. کاظمی اصل، مجید، بررسی تأثیرات، چالش ها و فرصت های ناشی از فضای اینترنت، نخستین کنگره ملی فضای مجازی و آسیب های مجازی نوپدید.

[۲]. کبیری فر، فاطمه، بررسی نقش اینترنت در توسعه فرهنگی، مجله مدیریت فرهنگی، شماره ۹٫

[۳]. هربرت مارشال مک لوهان، اندیشمند کانادایی که در سال ۱۹۶۰ نظریه تحول تاریخی بر مبنای ارتباطات را طرح کرد. از دیدگاه او تحول بشر به سه دوره کهکشان شفاهی یا تمدن باستانی، کهکشان گوتنبرگ یا تمدن بصری وکهکشان مارکونی یا تمدن الکترونیک تقسیم می گردد. و در نهایت در عصر سوم رجعتی به سوی عصر اول پیش می آید که منجر به شکل گیری یک نظام قبیله ای در سطح جهانی (دهکده جهانی) می گردد.

[۴]. Global Village

[۵]. ژنو، ۲۰۰۳

[۶]. ابراهیم آبادی، حسین، الگوی استفاده از اینترنت: محیط یادگیری و بافت فرهنگ های اجتماعی، فصلنامه تحقیقات فرهنگی، شماره ۷٫

[۷]. تبیان، تربیت شهروند الکترونیک.

[۸]. ذکایی، سهیلا، دولت الکترونیک دولتی ایده آل، سایت انجمن روابط عمومی ایران.

[۹]. جهت آگاهی بیشتر ر.ک. کاظمی اصل، مجید، بررسی تأثیرات، چالش ها و فرصت های ناشی از فضای اینترنت، نخستین کنگره ملی فضای مجازی و آسیب های مجازی نوپدید.

.[۱۰] گل چهره نودهی، سید مهدی، تجارت الکترونیک: چالش ها و راهکارها در ایران، بانک مقالات بازاریابی ایران.

.[۱۱] رفعت جاه، مریم، اینترنت و هویت اجتماعی، مجله جهانی رسانه، دوره ۳، شماره ۱٫

.[۱۲] محمودی محمود، نقش اینترنت در قبض و بسط باورهای فرهنگی جامعه، همایش ملی شهروند مسئول.

[۱۳]. McKenna, K. Y. A., Green, A. S.. & Gleason. M. E. J. (2002). Relationship formation on the Internet: What’s the big attraction? Journal of Social Issues, 58, No 1.

[۱۴]. آقابابایی، عزیزاله (۱۳۹۱)، اینترنت و روابط خانوادگی، نخستین کنگره ملی فضای مجازی و آسیب های اجتماعی نوپدید.

[۱۵]. خبرگزاری فارس، آسیب های اینترنت و ماهواره بر دختران، ۱/۷/۱۳۹۱٫

[۱۶]. http://www.teribon.ir/archives/53711

[۱۷]. عبدی، محمدرضا، خیانت اینترنتی: بررسی نگرش افراد نسبت به فعالیت های اینترنتی شریک زندگی، مجله تحقیقات علوم پزشکی زاهدان (۱۳۹۰).

[۱۸]. کاکاوند، فاطمه، اثرات روانی و جسمی کامپیوتر و اینترنت بر کودکان و نوجوانان، مجله گزارش، شماره ۲۱۵٫

[۱۹]. عظیمی، عباس، اثرات کار با کامپیوتر بر عملکرد بینایی. راز بهزیستن. شماره ۳۰٫ پاییز ۱۳۸۳٫

[۲۰]. روزنامه اعتماد، اینترنت و چاقی دختران.

[۲۱]. بیدی، فاطمه، تحلیل ساختاری ارتباط بین اعتیاد به اینترنت با افسردگی، سازگاری اجتماعی و عزت نفس، مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی همدان، شماره ۶۵٫

[۲۲]. علوی، سید سلمان، ارتباط علائم روانپزشکی با اعتیاد به اینترنت در دانشجویان دانشگاه های شهر اصفهان، مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی همدان، شماره ۵۶٫

[۲۳]. ARMSTRONG L.; PHILLIPS J.G.; SALING L.L. Potential determinants of heavier internet usage; International Journal of Human-Computer Studies, Volume 53, Number 4,

[۲۴]. عظیمی، سلیمه، ارتباطات اینترنتی در زندگی: بررسی نقش ادراک حمایت اجتماعی و احساس تنهایی در استفاده از اینترنت، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی دانشگاه الزهراء، پاییز ۱۳۸۸٫

منبع: پایگاه اطلاع رسانی حوزه

0
ارسال دیدگاه

تصاویر متنوع فرهنگی
تصاویر