لوگوی قرارگاه فرهنگی هدنا
قرارگاه فرهنگی هدنا
logo-samandehi تایید
کد خبر : 938 ۱۴ اسفند ۱۳۹۵ ساعت [ ۲۱:۱۸ ]
Print This Post ذخیره فایل ارسال به دوستان

تهاجم فرهنگي از نگاه قرآن

تهاجم فرهنگي از نگاه قرآن

تهاجم فرهنگي، مقوله‏ هاي حقيقي و برنامه‏ ريزي شده است و تنها راه مبارزه با آن نيز مصونيت بخشيدن به جوانان و ديگر افراد جامعه است. از راه تمسّك به فرهنگ غني اسلامي و ملّي اين مرز و بوم و استفاده كارآمد از همه امكانات ـ به ويژه دستگاه‏ هاي فرهنگي‏ ـ و بسيج همه اقشار مردم براساس برنامه ه‏اي دقيق و حساب شده، مي‏ توان به اين مهم دست یافت.

بررسي تهاجم فرهنگي از نگاه قرآن وتعاليم وحي در اين زمينه ، فرصت طولاني را مي طلبد ، ازاين رو بطور اختصار اموري مطرح مي گردد:

پيشينه تهاجم فرهنگي:

هجوم فرهنگي از کجا شروع شد؟آيا هجوم فرهنگي پديده جديدي است يا سابقه دار است؟بررسي تاريخي اين موضوع وقتگير است و تحقيقات فراواني نياز دارد اما اجمالاً قرآن کريم مي فرمايد«وکذلک جعلنا لکل نبي عدوا شياطين الانس والجن»سوره انعام آيه ۱۱۲ .در برابر تمام پيامبران دشمناني از شياطين جن و انس وجود داشته است براي اينکه ميدان آزمايش و تکامل مردم باز باشد و مردم با اختيار خود راه درست را بر گزينند. در ادامه به نوع فعاليت شياطين اشاره شده که کار آنها اين بوده که سخنان فريبنده اي براي اغفال يکديگر بطور سري و در گوشي به هم مي گفتند« یوحي بعضهم الي بعض زخرف القول غرورا »استفاده از سخنان زيبا و خوش ظاهر اما بي باطن و بي مغز کار شياطين است تا ديگران را بفريبند.
در پايان آيه مي فرمايد:«ولو شاء ربک ما فعلوه فذرهم وما يفترون»اگرخداوند مي خواست مي توانست به اجبار جلو همه آنها را بگيرد ولي براي باز بودن راه آزمايش بايد هر دو گروه فعاليت کنند و مومنان راستين فريب آنها را نمي خورند افراد سطحي نگر و ظاهربين که تحت تربيت انبياء قرار نگرفتند تحت تاثير قرار مي گيرند. در نتيجه معلوم شد که تهاجم فرهنگي از همان ابتدا وجود داشته است.

فرهنگ قرآنی

قرآن

زمينه هاي تهاجم فرهنگي
فاصله گرفتن از تعاليم آسماني اسلام، تاثير پذيري از فرهنگ بيگانه و استحاله فرهنگي ، پيروي از هواهاي نفساني، تساهل فرهنگي، و… سبب تسلط بيگانگان برافکار و عقائد و فرهنگ ما مي شود.ولا ترکنوا الي الذين ظلموا فتمسکم النار( سوره هود آيه ۱۱۳) و برظالمان تکيه ننمائيدکه موجب مي شود آتش شما را فرا گيرد ميل و رضايت به کارهاي آنهاپيدا نکنيد.ودوا لو تدهن فيدهنون (سوره قلم آیه ۹)آنها دوست دارند نرمش(توام با انحراف از مسير حق)نشان دهي تا آنها نيز نرمش نشان دهند.

شيوه هاي تهاجم
از شيوه هاي رايج وقديمي براي مبارزه با مناديان حق وعدالت,آنست که محيط را آنچنان پر ازجنجال مي کنند که هيچ کس صداي آنها را نشنود جنجال آفريني رسانه هاي استکباري وسلطه خبري آنها درزمان ما امري مشهود مي باشد که فرصت عرض اندام به طرف مقابل نمي دهدوآنقدر جو را مسموم مي کند که صداي حق طلبان به جائي نمي رسد. قرآن کريم مي فرمايد:«وقال الذين کفروا لا تسمعوا لهذا القرآن والغوا فيه لعلکم تغلبون»(سوره فصلت آیه ۱۶) کافران گفتند :گوش به اين قرآن فرا ندهيد و به هنگام تلاوت آن جنجال کنيد تا پيروز شويد. ( آيات ۳۱ و ۳۵ سوره انفال و آیه ۴۳۳ سوره سبا)

اهداف تهاجم فرهنگي
تلاش براي بي عقيده کردن و دست برداشتن از آئين ولا يزالون يقاتلونکم حتي يردوکم عن دينکم ان استطاعوا(سوره بقره آیه ۲۱۷) مشرکان پيوسته با شما مي جنگند تا اگر بتوانند شما را از آئين خود بر گردانند.ولن ترضي عنک اليهود ولا النصاري حتي تتبع ملتهم(سوره بقره آيه ۱۲۰)آنها (يهود و نصاري)هر گز از تو راضي نخواهند شد مگر اينکه بطور کامل تسليم خواسته هاي آنها و پيرو آئينشان شوي…
گفته شده شان نزول آيه ماجراي تغيير قبله و مايوس شدن آنها از پيامبر(ص)مي باشد زيرا آنها انتظارداشتند که پيامبر در قبله با آنها موافقت کند وقتي قبله مسلمانها تغيير کرد آنها از پيامبر(ص) مايوس شدند پيامبر تلاش مي کرد آنها را راضي و جذب کند آيه فوق نازل شد و اعلام کرد که اين گروه با هيچ چيز جز پذيرش آئين آنها از تو راضي نمي شوند. مي شود استفاده کرد که کوتاه آمدن و مماشات با بيگانگان سودي ندارد و آنها تسليم نمي شوند مگر اينکه ما دست از عقيده خود برداريم و با آنها همراه شويم تلاش آنها براي بي هويت کردن ماست و به کمتر از آن راضي نمي شوند و تجربه نشان داده که کوتاه آمدن و همراهي جزئي با آنها ثمره اي نداشته و قدم به قدم بر مطالبات خود مي افزايند تا اينکه ما را در بست تسليم کنند. امروز اگر در برابر خواسته هاي استکباري و تهاجمات آنها و متهم کردن ما به نقض حقوق بشر و نقض حقوق زنان و اقليتهاي مذهبي کوتاه بيائيم ما را تا پايان تعقيب مي کنند تا ما از اعتقادات خود دست برداريم.اينها بخشي از آيات مربوط به تهاجم فرهنگي است بر رسي همه آنها از حوصله اين پرسش و پاسخ بيرون است و بايد در کتابهاي مرتبط با موضوع پيگيري نمود.
اصولاً از ديدگاه قرآن ، باطل نمودي کاذب و فريبنده داشته و روي حق را مي پوشاند:«انزل من السماء ماءا فسالت اوديه بقدرها فاحتمل السيل زبدا رابيا و مما يوقدون عليه في النار ابتغاء حليه او متاع زبد مثله، کذلک يضرب الله الحق والباطل، فاما الزبد فيذهب جفاءا و اما ما ينفع الناس فيمکث في الارض کذلک يضرب الله الامثال»( سور رعد آيه۱۷) همانگونه که کف روي آب را مي گيرد و مي پوشاند، به طوري که اگر آدم بي خبري بيايد نگاه کند و از ماهيت قضيه خبر نداشته باشد کف خروشان را مي بيند که در حرکت است و توجهي به آب باران که زير اين کف هاست نمي کند، در حالي که اين آب است که چنين خروشان حرکت مي کند نه کف، ولي چون کف ها روي آب را گرفته اند، چشم ظاهر بين که به اعماق واقعيات نفوذ نداشته باشد، فقط کف را مي بيند. باطل هم همچنين است که بر نيروي حق سوار مي شود و روي آن را مي پوشاند، به طوري که اگر کسي ظاهر جامعه را ببيند و به اعماق آن نظر نيندازد، همان قله هاي شامخ و افراد چشم پر کن را مي بيند (حق و باطل، استاد مطهري، انتشارات صدرا، ص ۴۹).
در جامعه ما هم وضعيت همين گونه است، از برداشت هاي سطحي به ظاهر برخي جوانان و… چنين استنباط مي شود که ارزش هاي غير اسلامي و غربي توانسته است بر روح و جان جوانان ما حاکم شود، اما نگاهي دقيق به نمايه هاي فکري، اعتقادي و عملکردهاي مذهبي آنان، خلاف اين برداشت را به اثبات مي رساند و اين بنمايه هاي فکري و اعتقادي عميق است که به راحتي مي تواند در کوتاه مدت تحولي بسيار عميق حتي در جوانان که به دنبال مظاهر غربي افتاده اند، تحولي عظيم به وجود بياورد؛ به فرموده قرآن کريم «بل نقذف بالحق علي الباطل، فيدمغه فاذا هو زاهق؛ از حق يک نيروي انقلابي مي سازيم، آن را بر باطل مي افکنيم ناگهان مي بيني که باطل بر افتاد، باطل اصلا رفتني است»(سوره انبياء، آيه ۱۸) بحمدالله به برکت انقلاب اسلامي و معارف و فرهنگ غني اسلامي، از ظرفيت هاي بسيار بالاي تبليغاتي و فرهنگي برخوردار هستيم و انصافاً کارهاي بسيار عظيمي هم انجام شده است ولي بايد به اين واقعيت نيز اذعان داشت که طرف مقابل ما هم از تکنولوژي و ابزارهاي بسيار پيشرفته تبليغي برخوردار بوده که اين هم مي تواند به ميزان بسيار زيادي در تأثيرگذاري تهاجم فرهنگي بر روي برخي از جوانان ما مؤثر واقع شود و فرهنگ منحط و باطل خود را با استفاده از دقيق ترين، ظريف ترين و جذاب ترين شيوه هاي تبليغاتي منتقل نمايند.
علاوه بر امکانات مادي پيشرفته آنان، عامل ديگري که به شدت در تأثيرگذاري تهاجم فرهنگي غرب نقش اساسي دارد، همسويي و همخواني محتواي آن با خواسته ها و اميال نفساني و غرايز شهواني بشر مي باشد و طبيعي است که سوق دادن جوامع انساني به سوي انحطاط و تباهي با استفاده از اين ابزارها به مراتب آسان تر از هدايت آنان -که به نوعي محدوديت و تعيين محدوده براي غرايز و اميال نفساني است – مي باشد. علاوه بر قوت امکانات مادي، دشمن و همسويي آن با اميال نفساني، متأسفانه برخي نقاط ضعف در مديريت فرهنگي کشور مشاهده مي شود، به نحوي که از يک سو آنگونه که شايسته و مطلوب جامعه و نظام اسلامي ما بوده، نتوانسته است ارزش ها و فرهنگ اصيل اسلامي را در تمامي بخش هاي جامعه و خصوصا دانشگاه ها، تثبيت و نهادينه سازد و از سوي ديگر، وحدت رويه و وفاق لازم در کارکردهاي اين مجموعه به صورت کامل مشاهده نمي شود و بالاخره اين که وجود برخي تفکرها در برخي بخش هاي فرهنگي در مقطعي زمينه هاي ترويج و تأثيرگذاري تهاجم فرهنگي غرب را مساعد نمود. هر چند با مجاهدت هاي ساير مسؤولين و بخش هاي فرهنگي متعهد، تا حدود زيادي از ادامه و عمق اين فاجعه کاسته شد.

تهاجم فرهنگي
تهاجم فرهنگي يکي از نمودهاي جهاني سازي است که بنا دارد فرهنگ و تمدن غربي _ آمريکايي را بر ديگران به ويژه فرهنگ هاي اسلامي غالب کنند و فرهنگ هاي ديگر را از درون تهي نمايند. اين تهاجم در رابطه با فرهنگ اسلامي _ شيعي ايرانيان از شدت بيشتري برخوردار است. واقعيت اين است كه تهاجم فرهنگي مقوله اي حقيقي و جدي و برنامه ريزي شده مي باشد و تنها راه مبارزه با آن نيز مصونيت بخشيدن به جوانان و ساير افراد جامعه از راه تمسك به فرهنگ غني اسلامي و ملّي اين مرز بوم و استفاده كارآمد از همه امكانات خصوصاً دستگاه هاي فرهنگي و بسيج همه اقشار مردم, براساس برنامه اي دقيق و حساب شده مي باشد. بر اين اساس مهم ترين راه هاي مبارزه با آن عبارتند از:
۱- حفظ و تعميق ارزش هاي اسلامي و ملي از طريق فرآيند صحيح جامعه پذيري و عوامل آن مانند خانواده, مدرسه, رسانه ها و… و آگاه نمودن جوانان با پيشينه هاي درخشان تمدن اسلامي و دستاوردهاي مادي و معنوي عظيم انقلاب اسلامي .

۲- تحقق حيات طيبه اسلامي و حفظ ارزش هاي انقلابي ، استقرار عدالت اجتماعي و قسط اسلامي و تأمين رفاه ، سعادت ، صلح و امنيت براي مردم در سايه ايمان به خداوند و حاكميت ارزش هاي الهي .

۳- هوشياري و بيداري در مقابل انحراف معنوي جامعه اسلامي .

۴- احياي فريضه مهم امر به معروف و نهي از منكر كه به عنوان يكي از اركان اساسي اسلام و ضامن حفظ و بقاي فرايض و ارزش هاي الهي مي باشد.

۵- ايجاد باوري عميق ، دروني ، ريشه دار ، عقلاني و مبتني بر نظام ارزشي اسلام در مديران جامعه به معني كساني كه در دستگاه هاي رسمي ، تقنيني ، اجرايي ، قضايي ، نظامي ، انتظامي ، آموزشي, فرهنگي و تبليغي و… نقش ايفا مي كنند.

۶- تلاش و تدبير جدي ، گسترده و عميق براي لحاظ نظام ارزشي مطلوب در همه فعاليت ها و اقدامات ، در بخش هاي مختلف جامعه و در عرصه هاي گوناگون سياسي ، اقتصادي ، فرهنگي و…

۷- تبلور و تجلي اين نظام ارزشي در رفتار حقيقي و حقوقي مديران ، ساختار كلان كشور و برنامه هاي اجرايي … به طور كلي براي مصون ماندن از تهاجم فرهنگي بيگانگان و گريز از الگوها و گرايشات غربي دو جهاد عمده لازم است : جهاد علمي و عملي.
الف ) در جهاد علمي شخص بايد معرفت خويش را نسبت به ارزش ها و هنجارهاي ديني پيوسته روزافزون سازد و نيك را از بد و سره را از ناسره به خوبي بازشناسد و با شعور و آگاهي همواره در مسير نيكي ها گام بردارد.

ب ) جهاد عملي به دو بخش تقسيم مي شود:
۱۱٫ جهاد عملي فردي ؛ اين جهاد حركتي دائمي و خستگي ناپذير در برابر هواها و خواسته هاي نفساني است. اين جهاد عزمي استوار و مراقبتي دائمي مي طلبد و بدون ارتباط پيوسته با خدا و جديت در مخالفت با شيطان نفس نمي توان از آن سرافراز بيرون آمد. يكي از راه هاي كاربردي مناسب براي بالا بردن ميزان موفقيت در اين مسير اجراي برنامه مشارطه, مراقبه, محاسبه است كه به ضميمه ارسال مي گردد. در اين مسير شخص بايد ابتدا به انجام واجبات و ترك محرمات همت گمارد ، در مرتبه دوم انجام مستحبات و ترك مكروهات را وجهه همت خويش قرار دهد و در مرتبه سوم هر آنچه غير الهي است ، حتي برخي از مباحات ، را از خود دور سازد و به غير خدا و آنچه مطلوب اوست نپردازد.

۲ . جهاد عملي اجتماعي ؛ كوششي جمعي در جهت تغيير و اصلاح جامعه و مبارزه با آلودگي ها و انحرافات و بسط علم ، اخلاق ، معنويت و فضيلت و تقوي در جامعه است . اين مهم نيز مستلزم برنامه ريزي دقيق و مشورت و همگامي با صاحب نظران و ديگر دوستان همراه و هم رأي است. در پايان ذكر اين نكته لازم است كه مسلما برخورد فيزيكي و بستن مرزها و… هرگز به عنوان بهترين يا آخرين راه حل نمي باشد و تحقق آن نيز در عصر ارتباطات و پيشرفت تكنولوژي به صورت كامل امكان پذير نيست ، اما در مواردي لازم است و از تأثير و نفوذ بيشتر تهاجم فرهنگي جلوگيري به عمل مي آورد.
در رابطه با مقابله با شبيخون فرهنگى دشمنان وظايفى بر عهده دولت و وظايفى بر دوش مردم بويژه جوانان است:
الف) وظايف دولت:
۱۱) اصلاح برنامه‏ هاى راديو و تلويزيون.

۲) احياى مساجد و كانون هاى دينى فرهنگى و تربيتى.

۳) سرمايه‏ گذارى جدى در اصلاح وضعيت مدارس و دانشگاه ها.

۴) جديت در برخورد با منكرات اجتماعى.

۵) آگاهى بخشيدن به جامعه از ترفندهاى دشمن و خطرات آن و راه‏ هاى پيشگيرى و مقابله و…

۶) ايجاد سرگرمى‏ هاى سالم و مفيد و جاذب كه مانع بزرگ از توجه مردم به برنامه‏ هاى مبتذل دشمن گردد.
ب) وظايف مردم:
۱۱) حضور هر چه بيشتر در مراسم دينى.

۲) كيفيت و غنا بخشيدن به برنامه‏ هاى مذهبى.

۳) بالا بردن سطح معلومات و تعميق آگاهى‏هاى دينى و استحكام بخشيدن به ايمان و اعتقادات مذهبى.

۴) احياى هر چه بهتر امر به معروف و نهى از منكر

راهکارهاي مقابله با تهاجم فرهنگي:
تهاجم فرهنگي، مقوله‏ هاي حقيقي و برنامه‏ ريزي شده است و تنها راه مبارزه با آن نيز مصونيت بخشيدن به جوانان و ديگر افراد جامعه است. از راه تمسّك به فرهنگ غني اسلامي و ملّي اين مرز و بوم و استفاده كارآمد از همه امكانات ـ به ويژه دستگاه‏ هاي فرهنگي‏ ـ و بسيج همه اقشار مردم براساس برنامه ه‏اي دقيق و حساب شده، مي‏ توان به اين مهم دست يافت. بر اين اساس، مهم‏ترين راه‏هاي مصون ماندن از اين تهاجم، عبارت است از:
۱۱٫ حفظ و تعميق ارزش‏هاي اسلامي و ملّي از طريق فرآيند صحيح جامعه‏ پذيري و عوامل آن؛ (مانند خانواده، مدرسه، رسانه‏ ها و….) و نيز آگاه نمودن جوانان با پيشينه‏ هاي درخشان تمدنّ اسلامي و دستاوردهاي مادي و معنوي عظيم انقلاب اسلامي.

۲٫ تحققّ حيات طيبه اسلامي و حفظ ارزش‏هاي انقلابي، استقرار عدالت اجتماعي و قسط اسلامي، تأمين رفاه و امنيت براي مردم در سايه ايمان به خداوند و حاكميت ارزش‏هاي الهي.

۳٫ هوشياري و بيداري در مقابل انحراف معنوي جامعه اسلامي.

۴٫ احياي فريضه مهم امر به معروف و نهي از منكر كه يكي از اركان اساسي اسلام و ضامن حفظ و بقاي فرايض و ارزش‏هاي الهي است.

۵٫ ايجاد باور عميق، ريشه‏ دار، عقلاني و مبتني بر نظام ارزشي اسلام در مديران جامعه؛ يعني، كساني كه در دستگاه‏هاي رسمي قانوني، به ويژه فرهنگي، نقش ايفا مي‏كنند.

۶٫ تلاش و تدبير جدي و گسترده براي تثبيت نظام ارزشي مطلوب در بخش‏هاي مختلف جامعه (اعم از سياسي، اقتصادي، فرهنگي و…).

۷٫ تبلور و تجلّي اين نظام ارزشي در رفتار حقيقي و حقوقي مديران ساختار كلان كشور و برنامه‏هاي اجرايي.
براي مصون ماندن از تهاجم فرهنگي بيگانگان و گريز از الگوها و گرايش هاي غربي در دو جهاد عمده بايد كوشيد:

جهاد علمي و عملي. در جهاد علمي، شخص بايد معرفت خويش را نسبت به ارزش‏ها و هنجارهاي ديني پيوسته روزافزون سازد تا نيك را از بد، و سره را از ناسره، به خوبي بازشناسد و با شعور و آگاهي در مسير نيكي‏ ها گام بردارد. جهاد عملي به دو بخش تقسيم مي‏ شود: فردي و اجتماعي.
جهاد عملي فردي حركتي دائمي و خستگي‏ ناپذير در برابر هواها و خواسته‏ هاي نفساني است. اين جهاد، عزمي استوار و مراقبتي دائمي مي‏طلبد و بدون ارتباط پيوسته با خدا و جديّت در مخالفت با شيطان نفس، نمي‏ توان از آن سرافراز بيرون آمد. در اين مسير، شخص بايد نخست به انجام واجبات و ترك محرمات همت گمارد. در مرتبه دوم، انجام مستحبّات و ترك مكروهات را وجهه همت خويش قرار دهد و در مرتبه سوم هر آنچه غير خدايي است‏ ـ  حتي برخي از مباحات را ـ از خود دور سازد و به غير خدا و آنچه مطلوب او است، نپردازد.
اما جهاد عملي اجتماعي، كوششي جمعي است در جهت تغيير و اصلاح جامعه و مبارزه با آلودگي‏ ها و انحرافات، و بسط علم، اخلاق، معنويت، فضيلت و تقوا در جامعه. اين مهم نيز مستلزم برنامه‏ ريزي دقيق و مشورت و همگامي با صاحب‏ نظران و ديگر دوستان همراه و هم‏رأي است.
در پايان، گفتني است برخورد فيزيكي، بستن مرزها و كارهايي از اين دست، هرگز بهترين يا آخرين راه حل نيست. به علاوه، تحقق آن نيز در عصر ارتباطات و پيشرفت فن‏آوري به صورت كامل امكان‏پذير نيست؛ اما در مواردي لازم است و از تأثير و نفوذ بيش تر تهاجم فرهنگي جلوگيري مي ‏كند.

منبع : نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها

0
ارسال دیدگاه

تصاویر متنوع فرهنگی
تصاویر